Wprowadzenie

Kilka dni temu do naszej kancelarii zgłosił się klient z wyceny uszkodzeń swojego VW Passata sporządzoną przez rzeczoznawcę na zlecenie ubezpieczyciela. Wszystko wyglądało standardowo – aż do momentu, gdy w tabeli korekt zauważyłem pozycję: „Korekta ze względu na lokalną sytuację rynkową: -10%”.

Czyli nagle, bez wyraźnego uzasadnienia, wartość auta zostało obniżona o 10%. Dlaczego? Bo podobno w Wielkopolsce Passaty są mniej popularne niż w innych regionach Polski. Brzmi absurdalnie? Bo jest absurdalne.

Z mojego wieloletniego doświadczenia w sprawach odszkodowawczych mogę powiedzieć jedno: korekta ze względu na lokalną sytuację rynkową to jedno z ulubionych narzędzi ubezpieczycieli do sztucznego zaniżania odszkodowań. I dzisiaj wyjaśnię, kiedy ta korekta jest uzasadniona, a kiedy to zwykła manipulacja.

Jeśli widzicie tę korektę w swojej wycenie – powinna wam się zapalić czerwona lampka.

Spis treści

1. Co to jest korekta ze względu na lokalną sytuację rynkową?
2. Kiedy korekta jest uzasadniona?
3. Dlaczego dzisiaj ta korekta jest nadużywana?
4. Jak rozpoznać manipulację w wycenie?
5. Co robić, jeśli dostaniesz wycenę z tą korektą?
6. Najczęstsze pytania (FAQ)

Co to jest korekta ze względu na lokalną sytuację rynkową?

Definicja z instrukcji Info-Expert

Zacznijmy od podstaw. Programy do wyceny wartości pojazdów, takie jak popularny Info-Expert, zawierają w swoich instrukcjach zapis o możliwości stosowania korekty ze względu na lokalną sytuację rynkową.

Zgodnie z instrukcją:

„W związku z tym, że wartości rynkowe określonych marek i typów używanych pojazdów mogą kształtować się na odmiennym poziomie w różnych regionach Polski, można stosować korekty ze względu na lokalną sytuację rynkową.”

Brzmi rozsądnie, prawda? W teorii chodzi o to, że niektóre pojazdy są bardziej popularne w jednych regionach niż w innych, co wpływa na ich wartość rynkową.

Przykład uzasadnionego zastosowania

Załóżmy, że mamy pojazd terenowy z napędem 4×4, typu SUV. Taki samochód może być:

• Bardziej popularny w górskich regiach Polski (Podhale, Beskidy), gdzie warunki drogowe wymagają lepszego napędu
• Mniej popularny w dużych miastach (Warszawa, Poznań), gdzie ludzie preferują kompaktowe auta miejskie

W takim przypadku – teoretycznie – wartość tego samochodu może być wyższa w Zakopanem niż w centrum Warszawy. I wtedy rzeczoznawca mógłby zastosować korektę dodatnią (+10%) dla Zakopanego lub ujemną (-10%) dla Warszawy.

Zakres korekty

Instrukcja Info-Expert zaleca stosowanie korekty w granicach:

• Od -10% do +10%
• Czyli współczynnik od 0,90 do 1,10

Co ważne – to zalecenie, nie nakaz. Rzeczoznawca powinien uzasadnić, dlaczego stosuje tę korektę, a nie stosować jej automatycznie.

Kiedy korekta jest uzasadniona?

Specyficzne typy pojazdów

Z mojego doświadczenia wynika, że korekta ze względu na lokalną sytuację rynkową może być uzasadniona tylko w bardzo specyficznych przypadkach. Przykłady:

1. Pojazdy terenowe w regionach górskich

• SUV-y, pickupy, auta z napędem 4×4 są bardziej poszukiwane w górach
• Uzasadnienie: warunki atmosferyczne i drogowe

2. Pojazdy użytkowe w regionach rolniczych

• Vany, busy, pickupy są bardziej popularne na wsi i w małych miastach
• Uzasadnienie: potrzeby gospodarcze lokalnej społeczności

3. Pojazdy kompaktowe w dużych miastach

• Małe, ekonomiczne auta są cenione w zatłoczonych metropoliach
• Uzasadnienie: parkowanie, koszty eksploatacji

4. Pojazdy turystyczne w regionach nadmorskich/jeziorno-górskich

• Kampery, kabriolety mogą być droższe w regionach turystycznych
• Uzasadnienie: sezonowy popyt turystyczny

Warunki stosowania korekty

Aby korekta była uzasadniona, muszą być spełnione trzy warunki:

1. Specyficzny typ pojazdu – nie każde auto kwalifikuje się do tej korekty
2. Wyraźna różnica w popycie regionalnym – musi być udokumentowana statystykami rynkowymi
3. Rzetelne uzasadnienie – rzeczoznawca musi wyjaśnić, dlaczego stosuje korektę

Jeśli brakuje któregokolwiek z tych elementów – korekta jest nieuprawniona.

Dlaczego dzisiaj ta korekta jest nadużywana?

Problem polega na tym, że „lokalna sytuacja rynkowa” to pojęcie tak ogólne i niekonkretne, że można pod nie podciągnąć praktycznie wszystko. Rzeczoznawcy działający na zlecenie ubezpieczycieli często nadużywają tej korekty, wiedząc że:

• Większość poszkodowanych nie wie, co to znaczy
• Brzmi to „naukowo” i wiarygodnie
• Trudno to zakwestionować bez specjalistycznej wiedzy

Współczesny rynek motoryzacyjny

W moim przekonaniu w obecnych warunkach rynkowych zastosowanie tej korekty powinno być marginalne. Dlaczego?

1. Internet i ogólnopolski rynek

• Dzisiaj ludzie kupują auta przez internet z całej Polski
• Popularność platform jak OLX, Otomoto sprawia, że rynek jest ogólnopolski, nie lokalny
• Nie ma już wyraźnych różnic regionalnych w cenach większości pojazdów

2. Mobilność społeczeństwa

• Ludzie jeżdżą do pracy do innych miast, regionów
• Auta kupowane są tam, gdzie są tańsze, nie tylko lokalnie
• Granice regionalne się zacierają

3. Jednolite warunki klimatyczne

• Polska to niewielki kraj o względnie jednolitym klimacie
• Różnice geograficzne (góry vs niziny) nie są tak drastyczne, by wpływały na wartość większości aut
• Wyjątek to naprawdę specyficzne pojazdy (np. terenowe w górach)

Dlaczego ubezpieczyciele to robią?

Odpowiedź jest prosta: żeby płacić mniej. Korekta -10% to szybki i łatwy sposób na obniżenie odszkodowania. A że większość poszkodowanych nie wie, co to znaczy i nie będzie się spierać? Tym lepiej dla ubezpieczyciela.

Z mojego doświadczenia mogę powiedzieć, że w 90% przypadków ta korekta jest nieuzasadniona i służy tylko sztucznemu zaniżeniu wartości pojazdu.

Jak rozpoznać manipulację w wycenie?

Czerwone flagi

Jeśli widzisz w wycenie korektę ze względu na lokalną sytuację rynkową, zadaj sobie pytania:

1. Czy to specyficzny typ pojazdu?

• Jeśli to popularne auto osobowe (Volkswagen, Skoda, Toyota) – korekta jest nieuzasadniona
• Jeśli to SUV, terenówka, pojazd użytkowy – może być uzasadniona

2. Czy jest wyraźne uzasadnienie?

• Czy rzeczoznawca wyjaśnił, dlaczego stosuje korektę?
• Czy podał konkretne dane rynkowe, statystyki?
• Czy uzasadnienie jest logiczne i przekonujące?

3. Czy korekta jest ujemna (-10%)?

• Jeśli tak – to podejrzane. Dlaczego akurat w twoim regionie auto ma być mniej warte?
• Jeśli dodatnia (+10%) – rzadkość, ale możliwa w uzasadnionych przypadkach

Przykłady manipulacji

Przykład 1: VW Passat w Poznaniu

• Wycena: Korekta -10% ze względu na lokalną sytuację rynkową
• Uzasadnienie rzeczoznawcy: „Passaty są mniej popularne w Wielkopolsce”
• Ocena: Manipulacja! Passat to jeden z najpopularniejszych aut w Polsce, nie ma podstaw do regionalnego zróżnicowania cen

Przykład 2: Toyota Corolla w Warszawie

• Wycena: Korekta -10% ze względu na lokalną sytuację rynkową
• Uzasadnienie rzeczoznawcy: „W Warszawie więcej jest ofert, więc ceny są niższe”
• Ocena: Manipulacja! To że w Warszawie jest więcej ofert nie oznacza, że ceny są niższe. Rynek jest ogólnopolski.

Przykład 3: Land Rover Defender w górach

• Wycena: Korekta +10% ze względu na lokalną sytuację rynkową
• Uzasadnienie rzeczoznawcy: „Pojazdy terenowe są bardziej poszukiwane w regionach górskich”
• Ocena: Uzasadnione. Land Rover Defender to specyficzny pojazd terenowy, rzeczywiście bardziej ceniony w górach.

Sprawdź sam – portal Otomoto

Jeśli masz wątpliwości, możesz sam sprawdzić, czy korekta jest uzasadniona. Wejdź na Otomoto.pl i porównaj ceny podobnych aut:

• W swoim regionie
• W innych regionach Polski

Jeśli nie ma wyraźnej różnicy w cenach – korekta jest nieuzasadniona.

Co robić, jeśli dostaniesz wycenę z tą korektą?

Krok 1: Zażądaj uzasadnienia

Napisz do ubezpieczyciela (lub rzeczoznawcy) z prośbą o szczegółowe uzasadnienie zastosowania korekty ze względu na lokalną sytuację rynkową. Poproś o:

• Konkretne dane rynkowe
• Statystyki cen w różnych regionach
• Wyjaśnienie, dlaczego akurat twój pojazd kwalifikuje się do tej korekty

W większości przypadków nie dostaniesz sensownej odpowiedzi – a to będzie świadczyć o tym, że korekta była nieuzasadniona.

Krok 2: Złóż reklamację

Jeśli uzasadnienie jest niewystarczające lub w ogóle go nie dostaniesz, złóż reklamację do ubezpieczyciela. W reklamacji napisz:

• Kwestionujesz zastosowanie korekty ze względu na lokalną sytuację rynkową
• Korekta jest nieuzasadniona, ponieważ [wskaż powody, np. „VW Passat to popularny pojazd o ujednoliconych cenach w całej Polsce”]
• Żądasz ponownej wyceny bez tej korekty

Krok 3: Zlecaj prywatną wycenę

Jeśli ubezpieczyciel nie ustępuje, zlecaj prywatną wycenę u niezależnego rzeczoznawcy. Koszt to około 300-500 zł, ale może się opłacić, jeśli różnica w odszkodowaniu jest znacząca.

Prywatny rzeczoznawca powinien:

• Określić wartość pojazdu bez nieuzasadnionych korekt
• Wyjaśnić, dlaczego korekta z wyceny ubezpieczyciela była niewłaściwa
• Podać prawidłową wartość odszkodowania

Krok 4: Skonsultuj się z prawnikiem

Jeśli różnica w odszkodowaniu jest znacząca (np. kilka lub kilkanaście tysięcy złotych), warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w sprawach odszkodowawczych.

Prawnik pomoże ci:

• Ocenić, czy masz szansę wygrać spór
• Przygotować skuteczną reklamację lub pozew
• Reprezentować cię w postępowaniu sądowym

Z mojego doświadczenia mogę powiedzieć, że większość takich sporów kończy się na etapie reklamacji lub mediacji – gdy ubezpieczyciel widzi, że klient wie, o co walczy i ma wsparcie prawnika, często ustępuje.

Krok 5: Idź do sądu

Jeśli wszystkie powyższe kroki zawiodą, pozostaje pozew do sądu. W procesie sądowym:

• Sąd powoła biegłego sądowego, który dokona wyceny pojazdu
• Biegły sądowy jest niezależny i nie działa na zlecenie ubezpieczyciela
• Sąd oceni, czy korekta zastosowana przez ubezpieczyciela była uzasadniona

W zdecydowanej większości przypadków sądy uznają, że korekta ze względu na lokalną sytuację rynkową była nieuzasadniona – jeśli rzeczoznawca ubezpieczyciela nie przedstawił mocnych dowodów na jej zasadność.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy korekta ze względu na lokalną sytuację rynkową jest legalna?

Tak, jest legalna – ale tylko wtedy, gdy jest uzasadniona. Programy do wyceny, takie jak Info-Expert, dopuszczają jej stosowanie, ale w ściśle określonych przypadkach. Nieuprawnione stosowanie tej korekty to manipulacja mająca na celu zaniżenie odszkodowania.

Jak często ubezpieczyciele stosują tę korektę?

Z mojego doświadczenia – zbyt często. Widzę tę korektę w dziesiątkach wycen rocznie, a w większości przypadków jest ona całkowicie nieuzasadniona. To jedno z najpopularniejszych narzędzi ubezpieczycieli do sztucznego obniżania odszkodowań.

Czy mogę odmówić przyjęcia odszkodowania z taką korektą?

Tak. Jeśli uważasz, że odszkodowanie jest zaniżone, możesz odmówić jego przyjęcia i złożyć reklamację lub pozew do sądu. Pamiętaj jednak, że możesz przyjąć odszkodowanie z zastrzeżeniem – czyli przyjmujesz je, ale nadal dochodzisz różnicy.

Jakie inne korekty są często nadużywane przez ubezpieczycieli?

Oprócz korekty ze względu na lokalną sytuację rynkową, ubezpieczyciele często stosują:

• Korekty za przebieg – wyższe niż wynika z tabel
• Korekty za stan techniczny – subiektywne i przesadzone
• Korekty za wyposażenie – pomijanie dodatkowego wyposażenia

Każda z tych korekt może być uzasadniona – ale często jest nadużywana.

Czy warto walczyć o 1000-2000 zł różnicy?

To zależy od twojej sytuacji. Jeśli różnica jest niewielka (np. 1000 zł), a proces sądowy może trwać 1-2 lata, to może nie być warto. Ale jeśli różnica to kilka lub kilkanaście tysięcy złotych – zdecydowanie warto. Skonsultuj się z prawnikiem, by ocenić opłacalność sporu.

Czy biegły sądowy też stosuje korektę ze względu na lokalną sytuację rynkową?

Biegli sądowi stosują tę korektę bardzo rzadko – i tylko w naprawdę uzasadnionych przypadkach. Biegli są niezależni i nie mają interesu w zaniżaniu wartości pojazdu, w przeciwieństwie do rzeczoznawców działających na zlecenie ubezpieczycieli.

Podsumowanie – nie daj się oszukać!

Jeśli widzisz w wycenie od ubezpieczyciela korektę ze względu na lokalną sytuację rynkową, to powinna ci się zapalić czerwona lampka. W zdecydowanej większości przypadków jest to nieuprawniona manipulacja mająca na celu zaniżenie odszkodowania.

Pamiętaj:

• Hasło „lokalna sytuacja rynkowa” to pojęcie tak ogólne, że można pod nie podciągnąć wszystko
• Współczesny rynek motoryzacyjny jest ogólnopolski, nie lokalny – dzięki internetowi i mobilności społeczeństwa
• Korekta powinna być stosowana marginalnie, tylko w specyficznych przypadkach
• Masz prawo żądać uzasadnienia i kwestionować nieuzasadnione korekty

Nie daj się oszukać. Jeśli masz wątpliwości – złóż reklamację, zlecaj prywatną wycenę, skonsultuj się z prawnikiem. Ubezpieczyciele liczą na to, że poszkodowani nie będą się spierać. Udowodnij im, że się mylą!

A wy? Spotkaliście się z tą korektą w swoich wycenach? Piszcie w komentarzach – chętnie odpowiem na pytania!

---

Bartosz Kowalak – radca prawny, wspólnik w KOWALAK JĘDRZEJEWSKA KONRADY I PARTNERZY ADWOKACI I RADCOWIE PRAWNI. Od lat zajmuję się prawem odszkodowawczym z pasją. Więcej o mojej praktyce znajdziecie na www.prawnikpoznanski.pl oraz www.prawospadkowepoznan.pl.

Masz pytanie lub chcesz podzielić się swoją historią? Zostaw komentarz lub napisz: kancelaria@prawnikpoznanski.pl