Do napisania tego wpisu natchnęło mnie pytanie od Czytelniczki:
„Proszę jeszcze o jedną podpowiedź, czy za wstrząśnienie mózgu i za uraz kręgosłupa uszczerbek naliczany jest odrębnie? Bo rozumiem, że i z tego tytułu też się należy odszkodowanie? Pozdrawiam”
W tak postawionym pytaniu mieszczą się aż dwa istotne zagadnienia, które warto rozdzielić i omówić osobno. Zapraszam do lektury.
Spis treści
- Czym jest uszczerbek na zdrowiu i jak się go ustala?
- Czy każdy uraz punktuje się osobno?
- Jedno zdarzenie – jedno czy kilka zadośćuczynień?
- Przykłady z praktyki
- Praktyczne wskazówki dla poszkodowanych
- FAQ – najczęstsze pytania
Czym jest uszczerbek na zdrowiu i jak się go ustala?
Zacznijmy od podstaw. Uszczerbek na zdrowiu to procentowe określenie stopnia trwałego lub długotrwałego uszkodzenia funkcji organizmu wskutek doznanego urazu. Innymi słowy – to medyczna ocena tego, w jakim stopniu zdrowie poszkodowanego zostało na stałe (lub długotrwale) naruszone.
Sposób ustalania uszczerbku opisany jest w specjalnych tabelach. W sprawach z OC sprawcy (ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych) miarodajna jest tabela ZUS-owska – Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu.
W sprawach dochodzonych z ubezpieczenia dobrowolnego (np. polisy NNW) stosuje się zwykle tabele autorstwa poszczególnych zakładów ubezpieczeń – te mogą się różnić w szczegółach, dlatego warto zawsze sprawdzić, jaką tabelę zastosuje ubezpieczyciel.
Czy każdy uraz punktuje się osobno?
Odpowiadając na pytanie Czytelniczki: tak, każdy uraz punktowany jest oddzielnie – o ile stanowi odrębne uszkodzenie różnych organów lub części ciała.
Lekarz orzecznik ocenia każdy uraz z osobna i przypisuje mu odpowiedni procent uszczerbku zgodnie z tabelą. Następnie te wartości są sumowane (choć czasem z pewnym „rabatowaniem” – o tym za chwilę).
Kiedy urazy punktuje się osobno?
Osobno punktuje się urazy dotyczące różnych organów lub części ciała, np.:
- złamanie ręki + złamanie nogi
- uraz kręgosłupa + wstrząśnienie mózgu
- uszkodzenie wzroku + uszkodzenie słuchu
- złamanie żeber + uszkodzenie płuc
Kiedy urazy NIE punktuje się osobno?
Nie punktuje się osobno, gdy dany uraz zawiera niejako w sobie już inny, lżejszy uraz, który jest jego częścią składową.
Przykład: Jeśli doszło do złamania kości ramiennej z uszkodzeniem nerwu, a tabela przewiduje dla takiego kompleksowego urazu określony procent uszczerbku – nie dodaje się osobno punktów za samo złamanie i osobno za uszkodzenie nerwu. Uraz traktowany jest jako całość.
Podobnie: jeśli wstrząśnienie mózgu w danym przypadku jest konsekwencją urazu czaszki, a tabela uwzględnia to w jednym zapisie – nie punktuje się tego podwójnie.
Jedno zdarzenie – jedno czy kilka zadośćuczynień?
Tu przechodzimy do drugiej części pytania Czytelniczki. Zadośćuczynienie jest zawsze jedno, niezależnie od tego, ile odrębnych urazów doznała poszkodowana osoba.
Co obejmuje zadośćuczynienie?
Zgodnie z art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego zadośćuczynienie obejmuje ogół cierpień, krzywd i konsekwencji, jakich doznała dana osoba w konkretnym wypadku. Chodzi tu o krzywdę niemajątkową, czyli:
- ból fizyczny
- cierpienia psychiczne
- poczucie kalectwa
- obniżenie komfortu życia
- ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu
- konsekwencje medyczne (hospitalizacje, operacje, rehabilitacje)
- wpływ na życie rodzinne, zawodowe, towarzyskie
Wszystkie te elementy składają się na jedno zadośćuczynienie, nawet jeśli poszkodowany doznał kilku różnych urazów. Sąd ocenia sprawę kompleksowo i przyznaje jedną kwotę tytułem zadośćuczynienia za całość doznanej krzywdy.
Dlaczego nie wypłaca się kilku zadośćuczynień?
Bo zadośćuczynienie ma charakter globalny – ma zrekompensować całą krzywdę niemajątkową wynikającą z danego zdarzenia. Nie jest to suma zadośćuczynień za poszczególne urazy, lecz jedna kwota uwzględniająca całościowy obraz szkody na zdrowiu i jej konsekwencji.
Przykłady z praktyki
Przykład 1: Wypadek komunikacyjny
Poszkodowany w wypadku doznał:
- wstrząśnienia mózgu (uszczerbek 5%)
- urazu kręgosłupa szyjnego (uszczerbek 10%)
- złamania żeber (uszczerbek 3%)
Łączny uszczerbek: ok. 18% (lekarz orzecznik może zastosować zasadę „rabatowania”, więc suma nie zawsze jest arytmetyczna, ale zazwyczaj jest bliska).
Zadośćuczynienie: jedno, np. 30 000 zł, uwzględniające całość krzywdy, ból, hospitalizację, rehabilitację, konsekwencje psychiczne.
Przykład 2: Wypadek przy pracy
Pracownik spadł z rusztowania i doznał:
- złamania ręki (uszczerbek 8%)
- urazu kręgosłupa lędźwiowego (uszczerbek 15%)
- uszkodzenia stawu kolanowego (uszczerbek 7%)
Łączny uszczerbek: ok. 30%
Zadośćuczynienie: jedno, np. 60 000 zł, obejmujące wszystkie cierpienia i konsekwencje.
Praktyczne wskazówki dla poszkodowanych
- Dokumentuj wszystkie urazy – każdy uraz powinien być odnotowany w dokumentacji medycznej. Im dokładniejsza dokumentacja, tym łatwiej lekarzowi orzecznikowi prawidłowo ocenić łączny uszczerbek.
- Nie zgadzaj się na zaniżony uszczerbek – jeśli masz wątpliwości co do oceny lekarza orzecznika ubezpieczyciela, masz prawo zlecić prywatną opinię lub wnioskować o opinię sądową w toku procesu.
- Pamiętaj, że zadośćuczynienie jest jedno, ale kompleksowe – nie ma sensu dzielić go na „zadośćuczynienie za wstrząśnienie” i „zadośćuczynienie za kręgosłup”. Liczy się ogólna krzywda wynikająca z wypadku.
- Zbieraj dowody na konsekwencje urazów – rachunki za leki, zaświadczenia o niezdolności do pracy, opinie psychologów, zeznania świadków o tym, jak wypadek wpłynął na Twoje życie – to wszystko pomaga w ustaleniu odpowiedniej wysokości zadośćuczynienia.
- Skonsultuj się z prawnikiem – sprawy odszkodowawcze potrafią być skomplikowane, a ubezpieczyciele często stosują różne taktyki zaniżania wypłat. Profesjonalna pomoc prawna zwiększa szanse na uzyskanie sprawiedliwego odszkodowania.
FAQ – najczęstsze pytania
1. Czy za wstrząśnienie mózgu i uraz kręgosłupa uszczerbek naliczany jest odrębnie?
Tak, lekarz orzecznik ocenia każdy uraz osobno i przypisuje mu odpowiedni procent uszczerbku zgodnie z tabelą. Następnie wartości te są sumowane (z ewentualnym „rabatowaniem”).
2. Czy w związku z tym przysługują mi dwa zadośćuczynienia?
Nie. Zadośćuczynienie jest zawsze jedno i obejmuje całość krzywdy niemajątkowej doznanej w danym zdarzeniu, niezależnie od liczby urazów.
3. Co to znaczy „rabatowanie” przy sumowaniu uszczerbków?
Czasem, gdy jest kilka urazów, łączny uszczerbek nie jest ich prostą sumą arytmetyczną, lecz jest nieznacznie obniżany. To praktyka stosowana przez lekarzy orzeczników, wynikająca z założenia, że nie każdy kolejny uraz w pełni „dodaje się” do poprzednich w kontekście ogólnej sprawności organizmu.
4. Czy mogę wnioskować o opinię innego lekarza, jeśli nie zgadzam się z oceną ubezpieczyciela?
Tak. Możesz zlecić prywatną opinię medyczną lub – jeśli sprawa trafi do sądu – wnioskować o opinię biegłego sądowego.
5. Jak długo trwa ustalanie uszczerbku na zdrowiu?
Zależy od skomplikowania sprawy. Zwykle lekarz orzecznik bada poszkodowanego na podstawie dokumentacji medycznej i ewentualnego badania osobistego. W sprawie przedsądowej może to potrwać kilka tygodni, w postępowaniu sądowym – kilka miesięcy.
6. Czy uszczerbek na zdrowiu wpływa na wysokość zadośćuczynienia?
Tak, procent uszczerbku jest jednym z kluczowych czynników wpływających na wysokość zadośćuczynienia. Im wyższy uszczerbek, tym wyższe zazwyczaj zadośćuczynienie – choć nie jest to jedyny czynnik (liczy się też ból, cierpienia psychiczne, konsekwencje życiowe).
Podsumowanie
Odpowiadając na pytanie Czytelniczki:
- Uszczerbek na zdrowiu za wstrząśnienie mózgu i uraz kręgosłupa naliczany jest odrębnie – każdy uraz punktuje się osobno (o ile nie stanowi części składowej drugiego urazu).
- Zadośćuczynienie jest natomiast jedno – obejmuje całość krzywdy niemajątkowej wynikającej z danego zdarzenia, niezależnie od liczby urazów.
Mam nadzieję, że rozwiałem wątpliwości. Jeśli masz podobne pytania – zostaw komentarz, chętnie odpowiem!
Potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie odszkodowania?
Kancelaria KOWALAK JĘDRZEJEWSKA KONRADY I PARTNERZY specjalizuje się w sprawach odszkodowawczych, w tym w dochodzeniu zadośćuczynienia po wypadkach komunikacyjnych, wypadkach przy pracy i innych zdarzeniach szkodowych.
Oferujemy:
- Profesjonalną ocenę zasadności roszczeń
- Kompleksową obsługę prawną w postępowaniu przedsądowym i sądowym
- Reprezentację przed ubezpieczycielami i w postępowaniach sądowych
- Wsparcie w gromadzeniu i zabezpieczaniu materiału dowodowego
- Pomoc w uzyskaniu właściwej oceny uszczerbku na zdrowiu
Kontakt:
KOWALAK JĘDRZEJEWSKA KONRADY I PARTNERZY
ADWOKACI I RADCOWIE PRAWNI
Poznań
Disclaimer
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w rozumieniu przepisów o radcach prawnych i adwokaturze.
Przedstawione informacje mają charakter ogólny i nie mogą zastąpić indywidualnej konsultacji prawnej dostosowanej do specyfiki konkretnej sprawy. Każda sprawa wymaga odrębnej analizy stanu faktycznego i prawnego.
Autorzy nie ponoszą odpowiedzialności za skutki decyzji podjętych na podstawie informacji zawartych w niniejszym artykule bez uprzedniej konsultacji z profesjonalnym pełnomocnikiem.
W przypadku pytań dotyczących Państwa indywidualnej sprawy zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.
