Wprowadzenie

Złamanie kości śródstopia, często bagatelizowane jako „drobny uraz”, w rzeczywistości może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i znacząco wpłynąć na codzienne funkcjonowanie. W praktyce kancelarii wielokrotnie spotykamy się z przypadkami, w których poszkodowani lekceważą ten typ urazu, tracąc szansę na uzyskanie należnego im odszkodowania i zadośćuczynienia.

Czy za złamanie kości śródstopia przysługuje odszkodowanie? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Te pytania zadają sobie osoby, które doznały takiego urazu w wypadku komunikacyjnym, w pracy czy w innych okolicznościach. Odpowiedź zależy od wielu czynników, które szczegółowo omówimy w tym artykule.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Spis treści

1. Czym jest złamanie kości śródstopia i jak dochodzi do urazu?
2. Przebieg leczenia i rekonwalescencji
3. Podstawa prawna roszczeń odszkodowawczych
4. Czynniki wpływające na wysokość odszkodowania
5. Uszczerbek na zdrowiu – tabela i konkretne przypadki
6. Przykłady orzeczeń sądowych – ile zasądzają sądy?
7. Praktyczne wskazówki – jak dochodzić odszkodowania?
8. FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czym jest złamanie kości śródstopia i jak dochodzi do urazu?

Złamanie kości śródstopia to uraz dotyczący jednej lub kilku z pięciu kości tworzących środkową część stopy, łączącą kości stępu z palcami. Ze względu na swoją budowę anatomiczną i funkcję, śródstopie jest szczególnie narażone na urazy mechaniczne.

Najczęstsze przyczyny złamań

Do złamania kości śródstopia dochodzi najczęściej w wyniku:

• Wypadków komunikacyjnych – uderzenie stopą w elementy pojazdu, przygniecenie przez przemieszczające się części samochodu
• Wypadków przy pracy – przejechanie lub przygniecenie stopy przez ciężkie przedmioty, upadek z wysokości
• Stłuczeń i uderzeń – bezpośrednie uderzenie ciężkim przedmiotem
• Nieprawidłowego postawienia stopy – skręcenie prowadzące do pęknięcia kości
• Upadków z wysokości – lądowanie na stopach z nadmierną siłą

Osoby szczególnie narażone to nie tylko sportowcy, ale także pracownicy budowlani, magazynierzy, operatorzy maszyn – wszyscy, którzy w ramach swojej pracy narażeni są na urazy mechaniczne.

Przebieg leczenia i rekonwalescencji

Czas trwania leczenia

Całkowite wyleczenie złamania kości śródstopia następuje zazwyczaj po około 8 tygodniach. W skomplikowanych przypadkach – gdy dochodzi do przemieszczenia odłamów, mnogich złamań czy powikłań – okres ten może wydłużyć się nawet do 20 tygodni.

Metody leczenia

W zależności od charakteru złamania stosuje się:

• Leczenie zachowawcze – unieruchomienie stopy w bucie gipsowym lub specjalnym opatrunku ortopedyczym
• Leczenie operacyjne – w przypadku przemieszczenia odłamów, mnogich złamań lub braku efektów leczenia zachowawczego; często wymaga zespolenia kości za pomocą płytek, śrub lub drutów

Konsekwencje dla codziennego funkcjonowania

Prawidłowe leczenie wymaga całkowitego unieruchomienia stopy, co wiąże się z:

• Ograniczeniem zdolności do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego
• Niemożnością samodzielnego poruszania się – konieczność używania kul, wózka inwalidzkiego
• Potrzebą pomocy osób trzecich przy podstawowych czynnościach (ubieranie, higiena osobista, przygotowywanie posiłków)
• Czasową niezdolnością do pracy – szczególnie dotkliwą dla osób wykonujących zawody wymagające sprawności fizycznej

Podstawa prawna roszczeń odszkodowawczych

Przepisy Kodeksu cywilnego

Podstawę prawną roszczeń z tytułu złamania kości śródstopia stanowią następujące przepisy:

Art. 444 § 1 k.c. – odszkodowanie za szkody majątkowe:

„W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.”

Obejmuje to m.in.:

• Koszty leczenia (konsultacje, badania, operacje)
• Koszty leków i środków opatrunkowych
• Koszty rehabilitacji
• Koszty dojazdów do placówek medycznych
• Koszty opieki sprawowanej przez osoby trzecie
• Utracone zarobki (gdy poszkodowany był niezdolny do pracy)

Art. 445 § 1 k.c. – zadośćuczynienie za krzywdę:

„W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.”

Zadośćuczynienie ma charakter niemajątkowy i ma na celu kompensację cierpienia fizycznego i psychicznego związanego z urazem.

Odpowiedzialność za szkodę

W zależności od okoliczności zdarzenia, odpowiedzialność może ponosić:

• Ubezpieczyciel sprawcy wypadku (OC sprawcy) – w przypadku wypadków komunikacyjnych
• Pracodawca – w przypadku wypadków przy pracy
• Inne podmioty – np. zarządca nieruchomości (upadek na oblodzonym chodniku), organizator imprezy (wypadek podczas wydarzenia)

Czynniki wpływające na wysokość odszkodowania

Podczas oceny wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania sądy biorą pod uwagę szereg okoliczności. W praktyce kancelarii obserwujemy, że kluczowe znaczenie mają następujące czynniki:

1. Wiek poszkodowanego

Młodsze osoby często otrzymują wyższe zadośćuczynienia ze względu na:

• Dłuższy okres cierpienia związany z ograniczeniami
• Większy wpływ na aktywność życiową i plany zawodowe
• Potencjalne długoterminowe konsekwencje zdrowotne

2. Czas trwania leczenia i rehabilitacji

Im dłuższy okres niezdolności do normalnego funkcjonowania, tym wyższe zadośćuczynienie. Istotne są:

• Czas unieruchomienia stopy
• Liczba i rodzaj zabiegów operacyjnych
• Długość rehabilitacji
• Występowanie nawrotów dolegliwości

3. Wpływ na życie zawodowe

Szczególnie istotny czynnik, gdy uraz:

• Spowodował czasową niezdolność do pracy
• Wymógł zmianę zawodu lub rodzaju wykonywanej pracy
• Uniemożliwił wykonywanie pasji lub hobby (np. sport)
• Wpłynął na perspektywy awansu zawodowego

4. Koszty związane z leczeniem

Wszystkie udokumentowane wydatki, w tym:

• Prywatne konsultacje lekarskie
• Badania diagnostyczne (RTG, rezonans, tomografia)
• Leki i środki pomocnicze
• Zabiegi rehabilitacyjne
• Dojazdy do placówek medycznych
• Opieka osób trzecich (w tym członków rodziny)

5. Rokowania na przyszłość

Czy uraz będzie miał negatywne skutki w przyszłości:

• Ryzyko nawrotu dolegliwości bólowych
• Zwiększone ryzyko zmian zwyrodnieniowych
• Ograniczenia w aktywności fizycznej
• Konieczność dalszego leczenia lub rehabilitacji

6. Powikłania

Szczególnie istotne są:

• Zapalenie kości
• Przetoki
• Wtórne zmiany troficzne
• Zmiany neurologiczne
• Brak zrostu kości lub nieprawidłowy zrost (staw rzekomy)
• Konieczność kolejnych operacji

Uszczerbek na zdrowiu – tabela i konkretne przypadki

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej

Zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 kwietnia 2013 r., uszczerbek na zdrowiu w przypadku złamań kości śródstopia kształtuje się następująco:

Poz. 167 – Złamania kości śródstopia z przemieszczeniem, zniekształceniem stopy:

a) Złamania I lub V kości z wyraźnym przemieszczeniem – w zależności od stopnia zaburzeń czynnościowych: 5-15%

b) Złamania II, III lub IV kości śródstopia – w zależności od stopnia zaburzeń czynnościowych: 3-10%

c) Złamania trzech i więcej kości śródstopia – w zależności od zaburzeń czynnościowych: 10-20%

Poz. 168 – Złamania powikłane:

Złamania kości śródstopia powikłane zapaleniem kości, przetokami, wtórnymi zmianami troficznymi i zmianami neurologicznymi – zwiększenie uszczerbku o: 1-10%

Poz. 173 – Utrata stopy:

Utrata stopy w obrębie kości śródstopia – zależnie od rozległości utraty przedstopia i cech kikuta: 20-30%

Co oznacza procent uszczerbku?

Procent uszczerbku na zdrowiu to miara trwałego pogorszenia sprawności fizycznej. Im wyższy procent, tym:

• Poważniejsze konsekwencje zdrowotne
• Większe ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu
• Wyższe potencjalne zadośćuczynienie

Warto jednak pamiętać, że procent uszczerbku to tylko jeden z czynników – sądy biorą pod uwagę całokształt okoliczności sprawy.

Przykłady orzeczeń sądowych – ile zasądzają sądy?

Poniżej przedstawiamy rzeczywiste orzeczenia sądowe dotyczące złamań kości śródstopia. Pokazują one, jak różne mogą być kwoty zadośćuczynień w zależności od okoliczności sprawy.

Przykład 1: Złamanie V kości śródstopia – 6 090 zł

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia, VIII C 208/14 z dnia 26 lutego 2016 r.

Stan faktyczny: Powódka poślizgnęła się przy wejściu do kościoła na wyślizganym, nieoświetlonym progu, doznając złamania piątej kości śródstopia nogi prawej. Stopę unieruchomiono w bucie gipsowym na 6 tygodni. Po zdjęciu gipsu stopa nadal była obrzęknięta, powódka odczuwała ból i musiała zażywać leki przeciwbólowe. Była zmuszona korzystać z pomocy innych osób przy zwykłych czynnościach domowych.

Zasądzone zadośćuczynienie: 6 090,03 zł

Komentarz: Relatywnie niska kwota wynikała z prostego charakteru złamania, braku powikłań i krótszego okresu rekonwalescencji.

Przykład 2: Załamanie podstawy V kości śródstopia – 3 000 zł

Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze, I C 1649/12 z dnia 13 marca 2014 r.

Stan faktyczny: Powód przebywający w areszcie śledczym, schodząc z górnego łóżka (bez drabinki, na wysokości ok. 1,5 m) spadł z taboretu i skręcił lewą nogę. Przewieziono go do szpitala, gdzie założono gips. W trakcie noszenia gips pękł. W kontroli stwierdzono załamanie podstawy V kości śródstopia. Założono gips stopowo-udowy (aż po pachwinę) na 3 tygodnie.

Zasądzone zadośćuczynienie: 3 000 zł

Komentarz: Kwota odzwierciedla umiarkowany charakter urazu i standardowy przebieg leczenia bez poważnych powikłań.

Przykład 3: Złamanie III i IV kości śródstopia – 22 000 zł

Sąd Rejonowy w Gliwicach, I C 30/16 z dnia 31 stycznia 2017 r.

Stan faktyczny: Powód podczas pracy w hali, przygotowując kostki z butelek PET do odbioru, został przygnieciony łyżką ładowarki. Operator ładowarki nie zauważył powoda i najechał na jego prawą stopę. Rozpoznano u niego złamanie III i IV kości śródstopia prawego, stan po urazie zmiażdżeniowym.

Następstwa:

• Od dnia wypadku (16 kwietnia 2014 r.) do 12 września 2014 r. (prawie 5 miesięcy) był niezdolny do pracy
• Pomimo leczenia, nadal odczuwa silne dolegliwości bólowe, które nasilają się przy zginaniu stopy, przenoszeniu cięższych przedmiotów, pod koniec dnia i przy zmianie pogody
• Nie jest w stanie przejść dłuższego dystansu
• Cierpienia fizyczne połączone z cierpieniami psychicznymi

Zasądzone zadośćuczynienie: 22 000 zł

Komentarz: Znacznie wyższa kwota wynika z poważniejszego charakteru urazu (mnogie złamanie, uraz zmiażdżeniowy), długiego okresu niezdolności do pracy i trwałych dolegliwości.

Przykład 4: Mnogie złamanie kości śródstopia – 86 500 zł

Sąd Okręgowy w Poznaniu, XII C 842/19 z dnia 21 sierpnia 2019 r.

Stan faktyczny: W wyniku wypadku z udziałem lawety (zerwanie wyciągarki podczas załadunku pojazdu) powód doznał:

• Zmiażdżenia stopy lewej
• Mnogiego otwartego złamania kości śródstopia III, IV, V
• Złamania nosa z przemieszczeniem
• Zerwania pierścienia rotatorów barku lewego

Następstwa:

• Hospitalizacja, leczenie operacyjne
• Długa rehabilitacja w ośrodku specjalistycznym
• Uszczerbek na zdrowiu: 45% (19% w opinii biegłego ubezpieczyciela)
• Trwałe dolegliwości bólowe stopy, barku i nosa
• Deformacja nosa
• Niemożność sprawnego poruszania się, obrzęk wokół rany na stopie
• Ograniczenie w wykonywaniu zawodu stolarza – powrót tylko na 6 godzin dziennie z przerwami
• Potrzeba pomocy osób trzecich przez długi czas (poruszanie się na wózku inwalidzkim, później o kulach)
• Poczucie wstydu, upokorzenia i bezradności

Ubezpieczyciel wypłacił wcześniej: 26 000 zł

Dodatkowo zasądzone przez sąd:

• 86 500 zł tytułem zadośćuczynienia
• 3 918 zł tytułem odszkodowania za koszty opieki osób trzecich

Łączne zadośćuczynienie: 112 500 zł (26 000 zł + 86 500 zł)

Komentarz: To jeden z wyższych poziomów zadośćuczynień za złamania kości śródstopia. Kwota odzwierciedla:

• Bardzo poważny charakter urazu (mnogie, otwarte złamanie z zmiażdżeniem)
• Dodatkowe obrażenia (nos, bark)
• Wysoki uszczerbek na zdrowiu (45%)
• Trwałe, znaczące ograniczenia w życiu zawodowym i codziennym
• Długotrwałe cierpienia fizyczne i psychiczne

Kluczowe wnioski z orzecznictwa

1. Zakres kwot: Od kilku tysięcy do ponad 100 tysięcy złotych
2. Czynnik decydujący: Charakter złamania (proste vs. mnogie, otwarte, zmiażdżeniowe)
3. Znaczenie powikłań: Każde powikłanie znacząco podnosi wartość roszczenia
4. Wpływ na życie: Im większe ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu, tym wyższe zadośćuczynienie
5. Dodatkowe obrażenia: Jeśli uraz stopy towarzyszy innym obrażeniom, łączna kwota może być znacznie wyższa

Praktyczne wskazówki – jak dochodzić odszkodowania?

Krok 1: Dokumentuj wszystko od początku

Natychmiast po urazie:

• Wezwij pomoc medyczną lub zgłoś się do szpitala
• Upewnij się, że w dokumentacji medycznej odnotowano okoliczności wypadku
• Zrób zdjęcia miejsca zdarzenia (jeśli to możliwe)
• Zabezpiecz dane świadków

W trakcie leczenia:

• Zbieraj wszystkie dokumenty medyczne (karty informacyjne, wyniki badań, RTG, opisy operacji)
• Przechowuj recepty i paragony za leki
• Dokumentuj koszty dojazdów do placówek medycznych
• Notuj godziny opieki sprawowanej przez osoby trzecie
• Rób zdjęcia dokumentujące stan stopy w trakcie leczenia

Po zakończeniu leczenia:

• Uzyskaj dokumentację potwierdzającą zakończenie leczenia
• Jeśli występują trwałe dolegliwości, udokumentuj je u lekarza
• Zbierz dokumenty dotyczące rehabilitacji

Krok 2: Zgłoś roszczenie do ubezpieczyciela

W przypadku wypadku komunikacyjnego:

• Zgłoś szkodę do ubezpieczyciela OC sprawcy wypadku
• Dołącz komplet dokumentacji medycznej
• Opisz przebieg zdarzenia i swoje dolegliwości
• Wskaż wysokość żądanego zadośćuczynienia i odszkodowania

W przypadku wypadku przy pracy:

• Zgłoś wypadek pracodawcy i dopilnuj sporządzenia protokołu powypadkowego
• Zgłoś roszczenie do ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej pracodawcy
• Dochodzaj świadczeń z ZUS (jeśli przysługują)

Krok 3: Nie akceptuj pierwszej propozycji bez analizy

Z doświadczenia kancelarii wiemy, że ubezpieczyciele często w pierwszej propozycji oferują kwoty znacznie niższe od należnych. Typowe taktyki to:

• Kwestionowanie uszczerbku na zdrowiu (wskazywanie niższych procentów)
• Pomijanie części kosztów (np. opieka osób trzecich, dojazdy)
• Minimalizowanie wpływu urazu na życie poszkodowanego
• Sugerowanie, że „to standardowa kwota za taki uraz”

Nie podpisuj żadnych ugód bez konsultacji z prawnikiem!

Krok 4: Skorzystaj z pomocy prawnika

Warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w sprawach odszkodowawczych, zwłaszcza gdy:

• Ubezpieczyciel odmawia wypłaty lub oferuje zbyt niską kwotę
• Uraz był poważny lub powikłany
• Występują trwałe dolegliwości
• Uraz wpłynął na zdolność do pracy
• Masz wątpliwości co do swoich praw

Krok 5: Przygotuj się do postępowania sądowego (jeśli konieczne)

Jeśli negocjacje z ubezpieczycielem nie przyniosą rezultatu, konieczne może być wystąpienie do sądu z pozwem. W procesie sądowym:

• Sąd powołuje biegłego lekarza, który oceni uszczerbek na zdrowiu
• Możesz przedstawić dowody w postaci dokumentacji, zeznań świadków
• Możesz żądać przesłuchania swojego lekarza prowadzącego
• Sąd ostatecznie ustali wysokość zadośćuczynienia i odszkodowania

Krok 6: Pamiętaj o terminach

Przedawnienie roszczeń:

• Roszczenia odszkodowawcze z tytułu wypadku przedawniają się po 3 latach od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej (art. 442¹ k.c.)
• W przypadku wypadków komunikacyjnych termin liczy się zazwyczaj od daty wypadku
• Nie zwlekaj ze zgłoszeniem roszczenia!

FAQ – najczęściej zadawane pytania

1. Czy za każde złamanie kości śródstopia przysługuje odszkodowanie?
Odszkodowanie przysługuje, jeśli uraz powstał w wyniku zdarzenia, za które ktoś ponosi odpowiedzialność cywilną (np. wypadek komunikacyjny, wypadek przy pracy, upadek na oblodzonym chodniku). Jeśli złamanie nastąpiło w wyniku własnej nieostrożności bez udziału osób trzecich, odszkodowanie z OC nie będzie przysługiwało.

2. Ile wynosi zadośćuczynienie za złamanie kości śródstopia?
Kwoty wahają się od kilku tysięcy do ponad 100 tysięcy złotych, w zależności od: charakteru złamania (proste, mnogie, otwarte, zmiażdżeniowe), powikłań, uszczerbku na zdrowiu, wpływu na życie zawodowe i osobiste oraz wieku poszkodowanego. Proste złamanie bez powikłań to zazwyczaj 3 000 – 10 000 zł, podczas gdy mnogie złamanie z powikłaniami może skutkować zadośćuczynieniem rzędu 50 000 – 100 000 zł lub wyższym.

3. Czy mogę dochodzić odszkodowania za opiekę sprawowaną przez rodzinę?
Tak. Zgodnie z art. 444 § 1 k.c., odszkodowanie obejmuje wszelkie koszty związane z uszkodzeniem ciała, w tym koszty opieki osób trzecich. Nie ma znaczenia, czy opiekę sprawowały osoby obce, czy członkowie rodziny. Należy udokumentować godziny opieki i rodzaj czynności.

4. Co robić, gdy ubezpieczyciel zaniżył uszczerbek na zdrowiu?
Jeśli kwestionujesz opinię lekarza orzecznika ubezpieczyciela, możesz zlecić prywatną opinię u innego specjalisty. W postępowaniu sądowym sąd powoła własnego biegłego, którego opinia będzie wiążąca dla rozstrzygnięcia sprawy. Z doświadczenia wiemy, że opinie biegłych sądowych często ustalają wyższy procent uszczerbku niż lekarze ubezpieczycieli.

5. Czy muszę przyjąć pierwszą propozycję ubezpieczyciela?
Absolutnie nie. Pierwsza propozycja ubezpieczyciela to zazwyczaj kwota znacznie zaniżona. Masz prawo do negocjacji i, w razie braku porozumienia, do wystąpienia do sądu. Przed podjęciem decyzji warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w sprawach odszkodowawczych.

7. Czy potrzebuję prawnika do sprawy o odszkodowanie?
W prostych sprawach (niewielkie złamanie bez powikłań, niekwestionowana odpowiedzialność, rozsądna propozycja ubezpieczyciela) możesz poradzić sobie sam. Jednak w sprawach o wyższej wartości, z powikłaniami lub gdy ubezpieczyciel kwestionuje roszczenie, pomoc prawnika jest bardzo wskazana. Prawnik może wynegocjować znacznie wyższą kwotę niż oferowana początkowo przez ubezpieczyciela.

8. Czy oprócz zadośćuczynienia mogę dochodzić innych świadczeń?
Tak. Oprócz zadośćuczynienia (art. 445 k.c.) możesz dochodzić:

• Odszkodowania za koszty leczenia, leków, rehabilitacji (art. 444 k.c.)
• Zwrotu kosztów dojazdów do placówek medycznych
• Zwrotu kosztów opieki osób trzecich
• Odszkodowania za utracone zarobki (jeśli byłeś niezdolny do pracy)
• Renty, jeśli uraz spowodował trwałą niezdolność do pracy

Podsumowanie

Złamanie kości śródstopia, choć często bagatelizowane, może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i finansowych. Osoby poszkodowane w wypadkach mają prawo do uzyskania odszkodowania i zadośćuczynienia, którego wysokość zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.

Kluczowe dla skutecznego dochodzenia roszczeń jest:

• Właściwa dokumentacja medyczna i zdjęcia
• Zgromadzenie wszystkich dowodów kosztów
• Nie akceptowanie pierwszej propozycji ubezpieczyciela bez analizy
• Skorzystanie z pomocy prawnika w sprawach skomplikowanych lub wysokowartościowych
• Działanie w przewidzianym przez prawo terminie

Jeśli doznałeś złamania kości śródstopia w wypadku, nie rezygnuj z dochodzenia swoich praw. Kwoty zasądzane przez sądy pokazują, że przy właściwym przygotowaniu sprawy możliwe jest uzyskanie zadośćuczynienia adekwatnego do doznanej krzywdy.

---

Disclaimer: Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa jest indywidualna i wymaga analizy konkretnych okoliczności. W celu uzyskania porady prawnej dostosowanej do Twojej sytuacji, zapraszam do kontaktu z kancelarią.

Zapraszam do Kancelarii KOWALAK JĘDRZEJEWSKA KONRADY I PARTNERZY ADWOKACI I RADCOWIE PRAWNI:
Radca Prawny Bartosz Kowalak
ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań
Tel.: +48 61 2224963
www: https://blogoodszkodowaniach.pl

---

Źródła

• Kodeks cywilny, art. 444 i 445
• Kodeks cywilny, art. 442¹ (przedawnienie roszczeń)
• Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie tabeli uszczerbków na zdrowiu
• Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia, VIII C 208/14 z 26.02.2016 r.
• Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, I C 1649/12 z 13.03.2014 r.
• Wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach, I C 30/16 z 31.01.2017 r.
• Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu, XII C 842/19 z 21.08.2019 r.