Ile zadośćuczynienia za stalking?

Jakiś czas temu pisałem artykuł: Zadośćuczynienie za stalking, gdzie została poruszona istota stalkingu jako jednego z najmłodszych typów przestępstw, które pojawiły się w polskim kodeksie karnym oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, o które pokrzywdzony może wystąpić w myśl art.  46 § 1kodeksu karnego.

W sytuacji, gdy pokrzywdzony zdecydował się wystąpić o uzyskanie zadośćuczynienia od stalkera, należy zastanowić w jakiej wysokości kwota byłaby satysfakcjonująca?

Określenie kwoty, która rekompensowałaby krzywdę doznaną przez poszkodowanego stanowi problem zarówno dla strony poszkodowanej jak i dla sądu, gdyż nie ma konkretnej stawki, którą to sąd mógłby orzec. Stąd kwoty stanowiące zadośćuczynienie bywają zazwyczaj różne, a najczęściej sięgają one granic kilku tysięcy złotych. Choć nie widzę żadnych powodów aby nie były to kwoty radykalnie większe- wszystko zależy od konkretnego przypadku.

W związku z tym, przy określaniu wysokości zadośćuczynienia warto odwołać się do orzecznictwa. I tak oto w wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2014r. O sygn. akt: II AKa 125/14 wymienione zostały kryteria, na podstawie których może zostać wyliczone zadośćuczynienie.

[…] przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy kierować się takimi kryteriami jak rodzaj naruszonego dobra, rozmiar doznanej krzywdy, intensywność naruszenia, stopień negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego wynikających z dokonanego naruszenia dobra prawnego, w tym także niewymiernych majątkowo, nieodwracalność skutków naruszenia, stopień winy sprawcy.

Aby nie pozostawić żadnych wątpliwości co do słuszności ubiegania się o rekompensatę za doznane krzywdy poprzez działanie stalkera, warto przedstawić przykładowy wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku z dnia  9 lutego 2017 r. o sygn. akt: V .2 Ka 667/16. Utrzymał on w mocy zaskarżony na skutek apelacji wyrok Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 30 września 2016r. sygn. akt VI K 765/15 dotyczący między innymi przyznania zadośćuczynienia na podstawie art. 46 § 1 kk poprzez zapłacenie na rzecz pokrzywdzonej kwoty 500 zł, potwierdzając tym samym zasadność ubiegania się o odszkodowanie za krzywdy doznane na skutek działania stalkera.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał następująco:

Sąd I. instancji zasadnie orzekł wobec oskarżonego obowiązek zadośćuczynienia poprzez zapłacenie na rzecz pokrzywdzonej kwoty 500 zł. Kwota ta nie jest wygórowana, zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę sposób, w jaki oskarżony nękał pokrzywdzoną, a także okres trwania tego przestępstwa i częstotliwość podejmowanych przez niego działań w ramach tego czynu. Należy mieć także na uwadze, że działanie oskarżonego zmusiło pokrzywdzoną do zmiany numeru telefonu.

W wyroku VI K 838/16 – wyrok: Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z 2017-10-23, sąd ten zasądził na rzecz pokrzywdzonego przez stalkera 1.500 zł tytułem nawiązki. Przy czym czyn sprawcy stalkingu wyglądał tak:

„w ramach czynu ciągłego, w okresie od dnia 09 kwietnia 2015 roku do dnia 27 sierpnia 2015 roku, uporczywie nękał I. P. oraz K. P. (1) (zam. w Poznaniu ul. (…), prowadzący działalność gospodarcza w Poznaniu przy ul. (…)) przy pomocy środków masowego komunikowania (w szczególności poprzez wysyłanie setek wiadomości SMS, a także wysłanie wiadomości e-mail), co wzbudziło u nich uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia i istotnie naruszyło ich prywatność

Jak więc widać jeżeli nękanie sprowadza się do uszczypliwości i natarczywości, to kwoty te nie są wygórowane.

Oczywiście jednak nie wszyscy stalkerzy ograniczają się tylko do głuchych telefonów i esemesów, a ich działania mogą być daleko bardziej dotkliwe dla osoby poszkodowane, co pewnie znalazłoby i swój wydźwięk w wydanym wyroku.

Reklamy

Zadośćuczynienie za stalking

Stalking jest jednym z najmłodszych przestępstw, które występują w polskim prawie karnym. Ten typ przestępstwa został ujęty w art. 190a Kodeksu Karnego, a jego treść stanowi:

  • 1. Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność,
    podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
    § 2. Tej samej karze podlega, kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek lub inne jej dane osobowe w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej.
    § 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca
    podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
    § 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Termin stalking tłumaczony dosłownie z języka angielskiego oznacza „podchody” lub „skradanie się”.  W opracowaniach prawniczych stalking definiowany jest jako prześladowanie w dwojaki sposób: zarówno w sposób faktyczny – fizyczny jak i wirtualny, nachodzenie najbliższych i rodziny prześladowanego, kierowanie gróźb czy uporczywe komunikowanie się wbrew woli.

Pojęcie stalkingu obejmuje również śledzenie, podglądanie lub obserwowanie portali społecznościowych, domu czy miejsca pracy.

Aby zachowanie takie wypełniło znamiona przestępstwa, musi być ono nie tylko uporczywe oraz wzbudzające uzasadnione okoliczności poczucia zagrożenia lub w istotny sposób naruszające prywatność osoby lub osoby jej najbliższej, ale także musi być długotrwałe oraz zwielokrotnione. Aby została rozpoczęta procedura ścigania za przestępstwo stalkingu, sam pokrzywdzony musi złożyć wniosek o podjęcie takich działań.

W tym miejscu odpowiednim wydaje się zadanie pytania, czy pokrzywdzonemu przez stalking należy się zadośćuczynienie?

Odpowiedź brzmi oczywiście, że tak. W zasadzie każdemu pokrzywdzonemu, ktory poniósłszkodę w wyniku czynu zabronionego należy sięadekwatne do szkody odszkodowanie.

Nie ma żadnych przesłanek do uznania, iz stalking może byc tutaj wyjątkiem. Zwłaszcza, iż jak choćby wynika z przekazów telewizyjno medialnych w skrajnych przypadkach może to byc dla pokrzywdzonego prawdziwy horror.

Na etapie postępowania karnego zadośćuczynienie z tytułu szkód powstałych w wyniku popełnienia przestępstwa reguluje art. 46§ 1 kodeksu karnego.

Obowiązek naprawienia w całości lub w części wyrządzonej przestępstwem szkody lub obowiązek wypłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, sąd orzeka w wyroku. Koniecznością w tym przypadku jest orzeczenie o winie stalkera.

Kwota z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę może zostać przyznana zarówno z urzędu jak i na wniosek.

Jeżeli pokrzywdzony zdecyduje się na złożenie takiego wniosku, musi pamiętać o dochowaniu terminu. Terminem ostatecznym w takim przypadku jest czas zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej.

Nie ma równiez przeszkódaby zadośćuczynienia za nekanie, za stalkig dochodzić na etapie postępowania cywilnego, kierując odpowiedni pozew do sądu przeciw stalkerowi.

Niemniej jednak wcześniejsze uzyskanie wyroku skazującego ma jeden niezaprzeczalny plus, wiąże bowiem sądowi cywilnemu ręcę w zakresie uznaniawiny stalkera.

O jaką kwotę z tytułu zadośćuczynienia powinien więc we wniosku powinien wystąpić  pokrzywdzony?

Na to pytanie postaram odpowiedzieć się w następnym artykule.