
Wśród konsekwencji wypadków komunikacyjnych jednym z najczęstszych urazów jest wstrząśnienie mózgu. Wielu poszkodowanych zastanawia się, czy taki uraz uprawnia do otrzymania odszkodowania i zadośćuczynienia, zwłaszcza gdy objawy wydają się przemijać. Z mojego doświadczenia wiem, że ubezpieczyciele często kwestionują roszczenia związane z wstrząśnieniem mózgu, argumentując brakiem trwałego uszczerbku na zdrowiu. Sprawdźmy, jak wygląda ta kwestia w praktyce prawnej.
Spis treści
- Czym jest wstrząśnienie mózgu i jakie są jego objawy?
- Czy wstrząśnienie mózgu daje prawo do odszkodowania?
- Jak ubezpieczyciele traktują roszczenia związane z wstrząśnieniem mózgu?
- Kiedy wstrząśnienie mózgu może prowadzić do wyższego zadośćuczynienia?
- Praktyczne wskazówki dla poszkodowanych
- FAQ – najczęstsze pytania
Czym jest wstrząśnienie mózgu i jakie są jego objawy?
Wstrząśnienie mózgu to krótkotrwałe zaburzenie czynności mózgu, które zazwyczaj nie pozostawia istotnych zmian w strukturze tego organu. Z definicji wystąpienie wstrząśnienia mózgu nie wiąże się z uszkodzeniem układu nerwowego, w tym samego mózgu. Oznacza to, że gdy uraz ogranicza się wyłącznie do wstrząśnienia, objawy powinny minąć samoistnie, bez trwałych następstw.
Typowe objawy wstrząśnienia mózgu to:
- Krótkotrwała utrata przytomności (często tylko kilka sekund lub minut)
- Zaburzenia pamięci (amnezja wsteczna lub następcza)
- Silne bóle głowy
- Problemy z koncentracją i pamięcią krótkotrwałą
- Zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej
- Nudności i wymioty
- Spóźnione reakcje
- Problemy z artykulacją i wysławianiem się
Wstrząśnienie mózgu może wystąpić nie tylko w wyniku wypadku komunikacyjnego, ale także po upadku na oblodzonej powierzchni, w trakcie uprawiania sportu czy w innych sytuacjach, gdy dochodzi do gwałtownego wstrząsu głowy.
Czy wstrząśnienie mózgu daje prawo do odszkodowania?
To pytanie często pada w mojej kancelarii, gdy klienci zgłaszają się po wypadku z rozpoznaniem wstrząśnienia mózgu. Odpowiedź brzmi: tak, wstrząśnienie mózgu uprawnia do odszkodowania i zadośćuczynienia, mimo że tabela procentowego uszczerbku na zdrowiu nie przewiduje dla niego konkretnego punktowania.
Zgodnie z art. 444 § 1 KC (odszkodowanie) oraz art. 445 § 1 KC (zadośćuczynienie za krzywdę), poszkodowany ma prawo do naprawienia zarówno szkody majątkowej, jak i niemajątkowej. Nawet gdy uszczerbek na zdrowiu wynosi formalnie 0%, poszkodowany doświadcza realnych dolegliwości, które uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia.
Kluczowe argumenty za przyznaniem odszkodowania:
- Wstrząśnienie mózgu wiąże się z realnym cierpieniem fizycznym i psychicznym (bóle głowy, zaburzenia pamięci, konieczność hospitalizacji)
- Poszkodowany często przebywa w szpitalu przez 7 dni w ramach obserwacji neurologicznej
- Występują czasowe ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu (praca, nauka, obowiązki domowe)
- Mogą pojawić się konsekwencje psychiczne (lęk przed kolejnymi urazami, zaburzenia nastroju)
Jak ubezpieczyciele traktują roszczenia związane z wstrząśnieniem mózgu?
Z praktyki naszej kancelarii wynika, że ubezpieczyciele często wydają decyzje odmowne w sprawach dotyczących wstrząśnienia mózgu. Argumentują to brakiem trwałego uszczerbku na zdrowiu, powołując się na fakt, że tabela oceny procentowej nie przewiduje punktacji dla tej jednostki chorobowej.
Typowa argumentacja ubezpieczyciela:
- Brak uszczerbku na zdrowiu = brak podstaw do zadośćuczynienia
- Wstrząśnienie mózgu to stan przejściowy, więc nie uzasadnia wypłaty świadczenia
- Poszkodowany „wyszedł z urazu bez szwanku”, co wyklucza roszczenia
Taka postawa jest oczywiście błędna i niezgodna z orzecznictwem sądów. Brak uszczerbku na zdrowiu nie oznacza braku krzywdy wymagającej naprawienia. Konsekwencje wstrząśnienia mózgu – od wielodniowej hospitalizacji przez dolegliwości bólowe po czasowe problemy z pamięcią i koncentracją – są na tyle dotkliwe, że uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia.
Kiedy wstrząśnienie mózgu może prowadzić do wyższego zadośćuczynienia?
Nie zawsze urazy głowy ograniczają się wyłącznie do wstrząśnienia mózgu. Często zdarza się, że mimo braku widocznych uszkodzeń układu nerwowego, u poszkodowanego utrzymują się długotrwałe dolegliwości.
Neurolog może wówczas rozpoznać zaburzenia adaptacyjne będące następstwem urazu głowy, takie jak:
- Utrwalone nerwice związane z urazem głowy
- Przewlekłe bóle głowy
- Zaburzenia lękowe
- Problemy z pamięcią i koncentracją utrzymujące się przez długi czas
- Zaburzenia snu
Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie sposobu ustalania procentowego uszczerbku na zdrowiu, tego typu zaburzenia mogą być punktowane jako co najmniej 5% uszczerbku na zdrowiu. W takich przypadkach roszczenie o zadośćuczynienie będzie wyrażać się w znacznie wyższej kwocie, często sięgającej kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Z praktyki kancelarii: W jednej ze spraw, gdzie początkowo rozpoznano jedynie wstrząśnienie mózgu, klient w ciągu kolejnych miesięcy zgłaszał uporczywe bóle głowy i problemy z koncentracją. Po ponownej konsultacji neurologicznej stwierdzono 5% uszczerbek na zdrowiu, co pozwoliło wywalczyć zadośćuczynienie o 15 000 zł wyższe niż pierwotna propozycja ubezpieczyciela.
Praktyczne wskazówki dla poszkodowanych
Jeśli doznałeś wstrząśnienia mózgu w wyniku wypadku, pamiętaj o kilku kluczowych krokach:
- Dokumentuj wszystkie objawy – zapisuj, jakie dolegliwości odczuwasz (bóle głowy, problemy z pamięcią, nudności). Te informacje mogą być kluczowe w postępowaniu odszkodowawczym.
- Zgłoś się do neurologa – nawet jeśli objawy ustępują, warto przeprowadzić kontrolną konsultację neurologiczną, aby wykluczyć późniejsze komplikacje.
- Zachowaj dokumentację medyczną – wszystkie karty informacyjne ze szpitala, zaświadczenia, skierowania i wyniki badań będą potrzebne do zgłoszenia roszczenia.
- Nie akceptuj pierwszej propozycji ubezpieczyciela – ubezpieczyciele często oferują symboliczne kwoty za wstrząśnienie mózgu. Warto skonsultować się z prawnikiem przed podjęciem decyzji.
- Skontaktuj się z kancelarią specjalizującą się w odszkodowaniach – profesjonalny prawnik pomoże wywalczyć sprawiedliwe zadośćuczynienie, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy.
FAQ – najczęstsze pytania
Czy wstrząśnienie mózgu uprawnia do odszkodowania, jeśli uszczerbek na zdrowiu wynosi 0%?
Tak. Brak formalnego uszczerbku na zdrowiu nie wyklucza prawa do zadośćuczynienia. Wstrząśnienie mózgu wiąże się z realnymi dolegliwościami (bóle głowy, hospitalizacja, zaburzenia pamięci), które uzasadniają przyznanie świadczenia na podstawie art. 445 § 1 KC.
Ile może wynieść zadośćuczynienie za wstrząśnienie mózgu?
Wysokość zadośćuczynienia zależy od okoliczności sprawy, w tym od stopnia dolegliwości, czasu leczenia i konsekwencji urazu. W praktyce kwoty wahają się od kilku tysięcy złotych (przy braku komplikacji) do kilkudziesięciu tysięcy złotych (jeśli stwierdzone zostaną długotrwałe zaburzenia adaptacyjne).
Co zrobić, jeśli ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania za wstrząśnienie mózgu?
Warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w odszkodowaniach. Odmowa ubezpieczyciela nie jest wiążąca – poszkodowany ma prawo dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej, gdzie sąd oceni zasadność roszczenia niezależnie od stanowiska ubezpieczyciela.
Jak długo mam czas na zgłoszenie roszczenia o odszkodowanie?
Roszczenia odszkodowawcze, w przypadku urazów nie będacych skutkiem przestępstwa, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia (art. 442¹ KC). W praktyce najlepiej zgłosić roszczenie jak najszybciej po wypadku.
Czy mogę dochodzić odszkodowania, jeśli nie zgłosiłem wypadku na policji?
Tak, brak zgłoszenia wypadku na policji nie wyklucza możliwości dochodzenia odszkodowania. Kluczowa jest dokumentacja medyczna oraz inne dowody potwierdzające okoliczności wypadku i poniesione szkody.
Czy wstrząśnienie mózgu może prowadzić do długotrwałych konsekwencji zdrowotnych?
Tak, u niektórych osób wstrząśnienie mózgu może prowadzić do długotrwałych zaburzeń, takich jak przewlekłe bóle głowy, problemy z pamięcią czy zaburzenia lękowe. W takich przypadkach neurolog może rozpoznać zaburzenia adaptacyjne, które są punktowane jako uszczerbek na zdrowiu (minimum 5%).
Podsumowanie
Wstrząśnienie mózgu po wypadku komunikacyjnym, upadku czy innym zdarzeniu to poważny uraz, który uprawnia do odszkodowania i zadośćuczynienia. Mimo że tabela procentowego uszczerbku na zdrowiu nie przewiduje dla niego konkretnej punktacji, poszkodowany ma prawo do naprawienia krzywdy wynikającej z doznanego urazu. Co więcej, jeśli dolegliwości utrzymują się przez dłuższy czas, mogą zostać zakwalifikowane jako zaburzenia adaptacyjne, co znacząco zwiększa wysokość należnego zadośćuczynienia.
Nie daj się zniechęcić odmową ubezpieczyciela – sprawdź swoje prawa i skonsultuj się z prawnikiem specjalizującym się w odszkodowaniach.
Disclaimer: Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa odszkodowawcza jest indywidualna, dlatego zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią.
Zapraszam do Kancelarii Prawnej Kowalak Jędrzejewska i Partnerzy:
Radca Prawny Bartosz Kowalak
ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań
Tel.: +48 61 2224963
E-mail: kancelaria@prawnikpoznanski.pl
www: https://prawnikpoznanski.pl
Źródła:
- Kodeks cywilny, art. 444, 445
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu