Kiedy mamy do czynienia z przyczyną zewnętrzną przy wypadku przy pracy?

slippery foot dangerous fall
Photo by Pixabay on Pexels.com

Podstawowym kryterium przy ocenie, czy dane zdarzenia, w wyniku którego doszło do wypadku jest jednocześnie wypadkiem przy pracy, z którym to wypadkiem Ustawodawca wiąże pewne uprawnienia osoby poszkodowanej jest kryterium:  „PRZYCZYNY ZEWNĘTRZNEJ”.

Tj. ustalenia, iż do zdarzenia doszło z uwagi na przyczynę zewnętrzną.

No tak, ale czym jest owa przyczyna zewnętrzna?

Przede wszystkim jak łatwo się domyślić można, przyczyna zewnętrzna, to nie przyczyna wewnętrzna.

Zewnętrzność zdarzenia oznacza, że nie może ono pochodzić z ciała pracownika, u którego uszczerbek na zdrowiu bądź śmierć nastąpiła (np. wstrząs mózgu na skutek upadku w trakcie udaru).

Przyczyna zewnętrzna winna mieć swoje źródło w środowisku związanym z pracą (np. załamanie się rusztowania pod pracującym na wysokościach pracownikiem).

Podkreśla się, że przyczyna ta powinna wynikać z zakłócenia normalnego trybu pracy.

Ogólnie rzecz mówiąc ustalić należy, że pracownik nie uległby temu wypadkowi, gdyby nie wykonywanie pracy. Czyli po prostu bez tej przyczyny zdarzenie by nie nastąpiło.

Co istotne powstanie zdarzenia nie musi nastąpić w oparciu tylko o jedną przyczynę, może być ich kilka współistniejących, jednak należy ustalić tą jedną o dominującym charakterze.

To ona powinna mieć zewnętrzny charakter aby zdarzenie zakwalifikować jako wypadek przy pracy. Takie podejście umożliwia uznanie za wypadek przy pracy zdarzeń, które powstały z przyczyn zewnętrznych ale skutek wywołały po zetknięciu się również z przyczyną wewnętrzną taką jak choroba pracownika.

W takich okolicznościach duże znaczenie ma jednak opinia biegłego powołanego przez sąd.

Przyczyna zewnętrzna nie może być świadomie wywołana przez poszkodowanego pracownika. Wówczas nawet jeżeli zdarzenie zostanie uznane za wypadek przy pracy, to pracownikowi nie zostaną wypłacone świadczenia. Co wydaje się dość oczywistym.

Podsumowując aby ustalić przyczynę zewnętrzną siłą  sprawczą wypadku powinno być:

– narzędzie pracy,

– zaniedbania pracodawcy w zakresie badań pracownika (np. praca pomimo przeciwskazań, brak ważnych badań),

– nadmierny stres,

– nadmierny wysiłek.

Odwołując się w tym miejscu do praktyki sądowej warto przywołać przykładowe wyroki, w których odniesiono się do kwestii przyczyny zewnętrznej:

  • Ubezpieczona zajmowała stanowisko głównej księgowej i trudno za przyczynę uznać jej zdenerwowanie spowodowane rozmową telefoniczną z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Stanowisko głównej księgowej jest bowiem stanowiskiem kierowniczym, samodzielnym i pracownik zajmujący takie stanowisko musi się liczyć z tym, że wykonywanie normalnych obowiązków nie zawsze przebiega bez konfliktów oraz że z wykonywaniem tych obowiązków łączy się z reguły konieczność doznania mniejszych lub większych stresów psychicznych. (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2004 r., sygn. akt III AUa 4062/02).
  • Przy ocenie nadmiernego wysiłku jako przyczyny zewnętrznej wypadku przy pracy należy mieć na uwadze nie tylko rodzaj wykonywanych czynności, ale także warunki i okoliczności, w których czynności te są wykonywane.(Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2004 r., sygn. akt II UK 236/03).
  • Istnienie przyczyny wewnętrznej nie wyklucza przyjęcia, że zdarzenie miało miejsce na skutek działania czynnika zewnętrznego. (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt I UK 257/04);

Niniejszy wpis ma charakter wpisu gościnnego z Bloga Joanny Janiak: wypadek przy pracy.

Reklamy

O jednorazowym odszkodowaniu za wypadek w pracy z ZUS raz jeszcze. Czyli ile wypłaci ZUS?

accident black and white care catastrophe
Photo by Snapwire on Pexels.com

Osoby poszkodowane w wyniku zdarzeń o charakterze wypadku przy pracy prawie nigdy nie wiedzą o jaką kwotę jednorazowego odszkodowania mogę się starać w ZUS-ie.

Niektórzy myślą, że te kwoty to raptem 100 czy 200 zł i nie warto robić o nie zachodu. I tutaj niespodzianka. Bo najniższe jednorazowe odszkodowanie to obecnie 854 zł. Ale zacznijmy od początku i dowiedzmy się od czego zależy jaką kwotę uzyskamy.

Wysokość przyznawanego jednorazowego odszkodowania zależy od dwóch czynników:

1) wysokości uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego

2) wysokości miesięcznego przeciętnego wynagrodzenia.

Za każdy stwierdzony 1 % uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonemu przysługuje 20% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Co istotne do obliczeń przyjmuje się przeciętne miesięczne wynagrodzenie z daty wydawania decyzji, a nie z daty wypadku przy pracy.

Jest to bardzo korzystne,ponieważ przeciętne miesięczne wynagrodzenie z roku na rok wzrasta, a jak już wspominałam w tym wpisie decyzja o jednorazowym odszkodowaniu może zostać wydana nawet kilka lat po wypadku.

W ciągu 4 ostatnich lat stawki za 1 % uszczerbku na zdrowiu wyglądały następująco:

  • od 1 kwietnia 2015 r. do 31 marca 2016 r. – 757 zł,

  • od 1 kwietnia 2016 r. do 31 marca 2017 r. – 780 zł,

  • od 01 kwietnia 2017 r. do 31 marca 2018 r. – 809 zł.

  • od 01 kwietnia 2018 r. do 31 marca 2019 r. – 854 zł.

To teraz kto ustala jaki wysoki mamy uszczerbek na zdrowiu? Tym zajmuje się lekarz orzecznik ZUS, do którego kierowani jesteśmy po złożeniu wniosku o wypłatę jednorazowego odszkodowania. Stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu określa się w zależności od skutków, jakie choroba pozostawiła w narządach i układach. Ale! Lekarz nie ma dowolności w określeniu wysokości uszczerbku za konkretny uraz, bowiem musi stosować się do tabeli oceny procentowej stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. To zabezpiecza nasze interesy i uniemożliwia wydawanie absurdalnych decyzji 🙂

Tabela stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r i można zapoznać się z nią pod tym linkiem:http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20022341974/O/D20021974.pdf

Dla zobrazowania i łatwiejszego zrozumienia podaje przykład:

Za złamanie kości ręki z niewielkim przemieszczeniem i zaburzeniem osi – w zależności od zmian wtórnych i upośledzenia funkcji kończyny lekarz orzecznik może orzec w przypadku ręki prawej od 5 procent do 15 procent uszczerbku, natomiast ręki lewej od 5 procent do 10 procent uszczerbku. Czyli za złamanie ręki prawej ubezpieczony może otrzymać aż od 4.270 zł do 12.810 zł.

Czyli jednorazowe odszkodowanie z ZUS-u nie jest takie niskie, jak niektórzy myślą. choć może są i tacy, którzy oczekiwaliby i znacznie wyższych kwot.

 

Niniejszy wpis ma charakter wpisu gościnnego z Bloga Joanny Janiak wypadek przy pracy.

Kiedy mamy do czynienia z wypadkiem przy pracy?

medic treating patient
Photo by rawpixel.com on Pexels.com

Pierwszym i podstawowym pytaniem z jakim zwracają się osoby poszkodowane w wyniku wypadku w związku z wykonywaną pracą jest pytanie, czy dane zdarzenie, sytuacja, w wyniku którego doszło np. do złamania kończyny, kości ręki, czy zwichnięcia stawu łokciowego kwalifikuje się jako wypadek przy pracy.

Czym jest zatem wypadek przy pracy?

Wypadek przy pracy to zdarzenie, w związku z którym prawo łączy wiele następstw.

Przede wszystkim mowa tutaj o wypłacie świadczeń na rzecz poszkodowanego pracownika. Aby jednak skutecznie móc żądać ich wypłaty należy zadbać o wszczęcie określonej procedury po wypadku i sporządzenie potrzebnych dokumentów.

Podstawową wiedzą jaką musi posiadać osoba poszkodowana w wyniku wypadku, to określenie jakie zdarzenie jest wypadkiem przy pracy.

Warto tutaj sięgnąć do definicji ustawowej.

Definicja wypadku przy pracy została zawarta w art. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Art. 3. 1. Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;

2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;

3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.”

Przedkładając powyższy przepis na mowę bardziej zrozumiałą, wyróżnić można cztery przesłanki, które muszą zaistnieć aby zdarzenie było uznane za wypadek przy pracy, są to:

  1. Wystąpienie zdarzenia o charakterze nagłym

  2. Musi istnieć przyczyna zewnętrzna tego zdarzenia

  3. W wyniku tego zdarzenia doszło do urazu lub śmierci jako następstwo zdarzenia

  4. Wystąpienie zdarzenia:

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych,

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia na rzecz pracodawcy nawet bez polecenia,

  • w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Jak można zauważyć pojęcia te wymagają rozwinięcia. Co oczywiste, wszystkie te przesłanki są celowo określone pojęciami nieostrymi, wymagającymi dalszej interpretacji, a często i zaangażowania adwokata czy radcy prawnego w celu ustalenia, czy dana sytuacja może się kwalifikować jako wypadek przy pracy.

Nie ulega wątpliwości, iż w każdej sprawie wszystko zależy od konkretnych okoliczności.

Dodać jeszcze należy, iż Ustawodawca poszerzył możliwość zaliczenia zdarzenia do wypadku przy pracy poprzez treść ustępu 2 art. 3 przywołanej ustawy.

Na równi z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do świadczeń określonych w ustawie, traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ:

1) w czasie podróży służbowej w okolicznościach innych niż określone w ust. 1, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań;

2) podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony;

3) przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.”

Podróż służbowa czy szkolenie co prawda nie stanowi wykonywania przez pracownika pracy, ale ma charakter obowiązkowy. Właśnie z tego powodu ustawodawca zdecydował się na ochronę pracownika również w tym czasie.

Ustawodawca oprócz ogólnej definicji wypadku przy pracy, w tym samym artykule wskazał już na konkretne sytuacje, które również stanowić będą zdarzenie kwalifikowane jako wypadek przy pracy.

Za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas:

  1. uprawiania sportu w trakcie zawodów i treningów przez osobę pobierającą stypendium sportowe;

  2. wykonywania odpłatnie pracy na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania;

  3. pełnienia mandatu posła lub senatora, pobierającego uposażenie;

  4. odbywania szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy przez osobę pobierającą stypendium w okresie odbywania tego szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy lub przez inny podmiot kierujący, pobierania stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych;

  5. wykonywania przez członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych oraz przez inną osobę traktowaną na równi z członkiem spółdzielni w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, pracy na rzecz tych spółdzielni;

  6. wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia;

  7. wykonywania pracy na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2013 r. poz. 1457 oraz z 2015 r. poz. 1045 i 1217);

  8. współpracy przy wykonywaniu pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia;

  9. wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności pozarolniczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych;

  10. wykonywania zwykłych czynności związanych ze współpracą przy prowadzeniu działalności pozarolniczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych;

  11. wykonywania przez osobę duchowną czynności religijnych lub czynności związanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi lub zakonnymi;

  12. odbywania służby zastępczej;

  13. nauki w Krajowej Szkole Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego przez słuchaczy pobierających stypendium;

  14. wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowa taka została zawarta z pracodawcą, z którym osoba pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje ona pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy;

  15. pełnienia przez funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej obowiązków służbowych.

Warto wiedzieć, jakie zdarzenie może być uznane za wypadek przy pracy, aby gdy zajdzie taka potrzeba zareagować w odpowiedni sposób i jak najszybciej wszcząć odpowiednie procedury.

Co istotne i co warto podkreślić od wypadku przy pracy odróżnia się wypadek w drodze do/z pracy, który zostanie omówiony w odrębnym wpisie.

Niniejszy wpis ma charakter wpisu gościnnego z Bloga Joanny Janiak: wypadek przy pracy.

Blog „Wypadek przy pracy” Spin Off bloga o odszkodowaniach

dsc_2959-1-kopia-21-e1519148817986W niniejszym wpisie chciałbym zachęcić do odwiedzin bloga prowadzonego przez bardzo zdolną młoda osobę – prawniczkę: Panią Joanną Janiak.

Pani Joanna Janiak poza tym, iż jest świetnym prawnikiem jest tez i moim aplikantem, w tej chwili w trakcie aplikacji radcowskiej, i trochę za moim przykładem i sugestią od jakiegoś czasu prowadzi blog będący niejako spin offem bloga o odszkodowanaich.

Blog poświęcony jest tematyce wypadku przy pracy, siłą rzeczy także możliwości uzyskania odszkodowania za takie zdarzenie.

Zachęcam bardzo do zapoznania się i czytania:

Blog można znaleźć pod niniejszym linkiem.: https://wypadekprzypracyblog.wordpress.com/

a i w przyszłości na łamach niniejszego bloga będzie można znaleźć gościnne wpisy z bloga: Wypadek przy pracy.