( Ubezpieczeniowe Pajacyki) Algorytmy i procenty do określania krzywdy = kosztorys na uraz na zdrowiu.

Powiem szczerze, ze nie jestem w stanie pojąć sensowności rozbijania decyzji ubezpieczyciela na procentowe składniki składowe. Co ostatnimi czasy stało się jakąś plagą w decyzjach ubezpieczycieli.

Otóż w raz z decyzją przyznająca zadośćucznienie za połamane kości w kwocie 4756,68 zł poszkodowana Klienta otrzymała takie coś:

2019-04-11_13h06_28 - tabela do zadoścuczynienia

Osobiście uważam, iż tego typu tabele, to po prostu zbędna robota, która nic do sprawy w rzeczywistości nie wnosi.

Zadośćuczynienie jest roszczeniem o charakterze tak nie wymiernym, iż akurat dawanie 3% za międzynarodową rozpoznawalność, a 2% np. za zamieszkiwanie w małej miejscowości jest moim zdaniem po prostu śmieszne. Ni mówiąc już o tym dlaczego akurat kobieta ma dostać większe zadośćuczynienie niż mężczyzna?

Ja osobiście znacznie bardziej przezywam katar i przeziębienie niż zona, wiec pewnie skutki połamania ręki też jako typowy mężczyzna bym bardziej eksponował niż kobieta. Skąd wiec ta niesprawiedliwość?

W każdym razie jakkolwiek by się starać, to tego typu roszczenie nie ma charakteru matematycznego. Krzywdy w postaci uszczerbku na zdrowiu, czy śmierci osoby bliskiej nie sposób bowiem sprowadzić do matematycznego algorytmu.

W przeciwnym razie może od razu wprowadźmy kosztorysy w typie Eurotaxu, czy Infoexperta dla szkody osobowej.

I tyle!

Śmierć powoda w sprawie o zadośćuczynienie – jak określić roszczenia jego następców prawnych?

trees in park
Photo by Pixabay on Pexels.com

Roszczenie o zadośćuczynienie ma ścisły osobisty charakter i jako takie nie podlega ono dziedziczeniu. Tym samym w chwili śmierci uprawnionego wygasa poza jednym wyjątkiem:

Zgodnie z art. 445 § 3 k.c. roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców tylko wtedy, gdy zostało uznane na piśmie lub gdy powództwo zostało wytoczone za życia poszkodowanego.

W takiej sytuacji najczęściej mamy do czynienia z kilkoma spadkobiercami zmarłego. Powstaje zatem pytanie jak określić w dalszym procesie roszczenia przysługujące następcom prawnym zmarłego poszkodowanego?

Czy roszczenie winno być podzielone stosownie do udziałów, czy tez mamy do czynienia z solidarnością wierzycieli spadkowych?

Zgodnie z tezą wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku – I Wydział Cywilny z dnia 13 maja 2015 r.I ACa 32/15 „Na podstawie przepisów o zobowiązaniach podzielnych spadkobierca również przed działem spadku może dochodzić przysługującego mu z tytułu dziedziczenia udziału w wierzytelności, której dłużnik obowiązany jest do spełnienia świadczenia podzielnego.”

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy uznać, iż następcy prawni mają prawo dochodzić w sprawie o zadośćuczynienia i odszkodowanie jako świadczeń podzielnych stosownie do przysługujących im udziałów w spadku.

Kryteria brane pod uwagę przez Sąd przy ocenie należnego zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej

Roszczenie o zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej w polskim porządku prawnym w zasadzie już się ukonstytuowało i nie budzi już większych sporów w doktrynie.

W zasadzie sądy, prawnicy, adwokaci zgodni są co do tego, iż osobie poszkodowanej, której najbliższy zginał w wyniku wypadku należy się odpowiednie zadośćuczynienie.

Jak wiemy „Przyjmuje się, że podstawową funkcją zadośćuczynienia jest funkcja kompensacyjna. Suma pieniężna przyznana z tego tytułu ma przede wszystkim wynagrodzić i złagodzić cierpienia fizyczne oraz psychiczne poszkodowanego oraz utratę radości życia. Ma ponadto ułatwić przezwyciężenie ujemnych przeżyć, i w ten sposób doprowadzić choćby do częściowego przywrócenia równowagi, która została zachwiana przez sprawcę czynu niedozwolonego (vide: A. Śmieja [w:] System prawa prywatnego. Tom 6. Prawo zobowiązań – część ogólna red. A. Olejniczka. Warszawa 2009, s. 702-703)”

W orzecznictwie podkreśla się z kolei, że wysokość zadośćuczynienia nie może stanowić kwoty symbolicznej, lecz powinna przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2005 roku, I ACa 329/2005).

Jak podkreślił Sąd Okręgowy w Poznaniu w jednym z swoich orzeczeń:

„Wysokość zadośćuczynienia należy określić z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy.

W szczególności ma ono uwzględniać:

rozmiar doznanej przez poszkodowanego krzywdy

w tym nasilenie cierpienia

czas jego trwania.

Czynniki te zależą zwykle od wieku poszkodowanego,

jego osobistej sytuacji,

a także tego, czy wyrządzona krzywda

ma charakter odwracalny i przemijający

czy też trwały.

Niewątpliwie w przypadku naruszenia dobra osobistego w postaci więzi rodzinnej, gdy członkowie tej rodziny żyją zgodnie i są ze sobą mocno związani, śmierć jej członka może stanowić dla innych członków rodziny duży wstrząs, co może rodzić ogromne cierpienia psychiczne.

Krzywda ta ma charakter trwały, jej skutków nie da się już odwrócić. Rozmiary krzywdy są tym większe, im mocniejsza była więź pomiędzy członkami rodziny.”

Czy roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców poszkodowanego ?

512px-August_Brömse_-_Vdova_(1910)

Co nie jest takie oczywiste, nie każde prawo przysługujące zmarłemu podlega dziedziczeniu. 

Zgodnie bowiem z regułą zawartą w art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą.

Cóz pod tym pojeciem rozumiemy?

Przez prawa ściśle związane z osobą spadkodawcy w świetle powyższego przepisu należy rozumieć m.in. takie prawa, których realizacja może mieć na celu zaspokojenie interesu wyłącznie samego spadkodawcy, które zatem z chwilą jego śmierci tracą swój cel i stają się bezprzedmiotowe.

Przyjmuje się, iż tego typu prawem jest także roszczenie o zadośćuczynienie jakie przysługiwało zmarłemu.

Zadośćuczynienie to ma bowiem charakter ściśle osobisty, którego zadaniem jest złagodzenie powstałej w wyniku naruszenia dóbr osobistych krzywdy samemu poszkodowanemu, a nie członkom jego rodziny.

Choć jak wiemy niekiedy równiez członkom rodziny przysługują roszczenia o zadośćuczynienie w związku z krzywdą jaka stała sie udziałem poszkodowanego. Niemniej jednak są to roszczenia im przysługujące, a nie spadkodawcy.

Mimo ścisle osobistego charakteru roszczenia o zadośćuczynienie Kodeks cywilny w kwestii tej czyni pewien wyłom.

Stosownie do uregulowania zawartego w art. 445 § 3 kodeksu cywilnego roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców tylko wtedy, gdy zostało uznane na piśmie albo gdy powództwo zostało wytoczone za życia poszkodowanego.

Przejście roszczenia o zadośćuczynieniu na spadkobierców poszkodowanego może zatem nastąpić jedynie w razie istnienia jednej z dwóch przesłanek, na ktore wskazał Ustawodawca.

Pierwszą z nich jest uznanie roszczenia o zadośćuczynienie przez dłużnika na piśmie. Przypadek ten w zasadzie dotyczy sytuacji, w której najczęściej ubezpieczyciel wydał decyzję uznającą roszczenie, ale w międzyczasie uprawniony do otrzymania zadośćuczynienia zmarł, zanim jeszcze doszło do wypłaty. Z praktycznego punktu widzenia jest to dość rzadka sytuacja. 

Znacznie częściej możemy mieć do czynienia z druga sytuacją opisaną w wyżej cytowanym przepisie. Do dziedziczenia roszczenia o zadośćuczynienie dochodzi bowiem również wtedy, gdy za życia poszkodowanego zostanie wytoczone powództwo o to roszczenie.

Sytuacja ta z uwagi na długotrwałość procesówsądowych, ktore średnio trwają kilkanascie miesięcy,  a w skrajnych wypadkach kilka lat, nie jest juz taka rzadka.

Sam miałem raz do czynienia z sytuacją, gdy w toku procesu przeciwko ubezpieczycielowi mój Klient zmarl. Postępowanie to zostało wówczas zawieszone, do czasu aż została przeprowadzona procedura spadkowa. Nastepnie w miejsce zmarłego wstąpiła jego żona i dzieci, które domagaly się od ubezpieczyciela zapłaty w odpowiednim udziale przyslugującym im z stwierdzenia nabycia spadku.

Oczywiście w sytuacji, gdy śmierć poszkodowanego – uprawnionego do zadośćuczynienia nastąpiła zanim ubezpieczyciel sprawcy szkody wypowiedział się co do przysługującego mu roszczenia, lub zanim złożono w sądzie pozew o zadośćuczynienie, to w myśl cytowanego wyżej przepisu spadkobiercom poszkodowanego nie będzie przysługiwało roszczenie o zadośćuczynienie. 

Informacja dotycząca wyników prac forum zadośćuczynień -raport do ściągnięcia.

Inspirację do napisania kilku ostatnich artykułów przyniósł mi opublikowany przez działające przy KNF-ie Forum Zadośćuczynień raport dotyczący prac tej  Komisji, budującej podwaliny pod nowy system ustalania wypłat odszkodowania, zadośćuczynienia dla bliskich ofiar wypadkówsamochodowych, choć nie tylko tych samochodowych.

Jakby ktos z Państwa miał ochotę się zapoznać ściagająć załączoną INFORMACJĘ DOTYCZĄCA WYNIKÓW PRAC FORUM
ZADOŚĆUCZYNIEŃ: KNF_FOZ_60173 .

Zadośćuczynienie za śmierć na podstawie bazy Komisji Nadzoru Finansowego i Polskiej Izby Ubezpieczeń

512px-August_Brömse_-_Vdova_(1910)W ostatnim artykule przedstawiłem wyniki prac Komisji Zadośćuczynień, która opracowała tabelę kwot zasądzanych przez sądy w sprawach śmierci osób bliskich .

Dzisiaj kontynuacja tej statystyki, lecz tym razem przedstawię zestawienie danych uzyskanych nie tylko w oparciu o orzeczenia zgromadzone przez Komisję Nadzoru Finansowego ale także przez Polską Izbę Ubezpieczeń.

Poniżej wynik analizy prawomocnych wyroków sądowych dokonanych przez Urząd Komisji Nadzoru Finansowego z uwzględnieniem danych przekazanych przez Polską Izbę Ubezpieczeń- czyli organizację samorządu gospodarczego skupiającą działających w Polsce ubezpieczycieli.

 

Uprawniony

Dodatkowe okoliczności Wysokość świadczenia / dodatku

baza KNF

Wysokość świadczenia/ dodatku baza KNF i baza PIU Współczynnik zadośćuczynienia

baza KNF

Współczynnik zadośćuczynienia baza KNF i baza PIU
Małżonek 75 000 zł 56 000 zł 18,53 13,84
Dziecko w wieku poniżej 13 lat 71 750 zł 50 279 zł 17,73 12,42
w wieku 13 – 17 lat 61 750 zł 43 271 zł 15,26 10,69
w wieku 18 – 25 lat 50 875 zł 35 651 zł 12,57 8,81
w wieku powyżej 25 lat 39 125 zł 27 471 zł 9,67 6,77
jeśli śmierć obojga rodziców + 10 000 zł + 7 008 zł 2,47 1,73
jeśli wspólne gospodarstwo + 8 250 zł + 5 781 zł 2,04 1,43
jeśli jednak + 10 000 zł + 7 008 zł 2,47 1,73
Rodzic Dziecko w wieku poniżej 18 lat 80 000 zł 53 943 zl 19,77 13,33
jeśli jednak + 20 000 zł + 13 486 zł 4,94 3,33
Dziecko w wieku 18 – 25 lat 65 000 zł 43 829 zł 16,06 10,83
jeśli jednak + 10 000 zł + 6 743 zł 2,47 1,67
jeśli wspólne gospodarstwo + 10 000 zł + 6 743 zł 2,47 1,67
Dziecko w wieku powyżej 25 lat 55 000 zł 37 086 zł 13,59 9,16
jeśli jednak + 10 000 zł + 6 743 zł 2,47 1,67
jeśli wspólne gospodarstwo + 2 000 zł + 3 371 zł 0,49 0,83
Rodzeństwo w wieku poniżej 26 lat 23 750 zł 20 140 zł 5,87 4,98
w wieku co najmniej 26 lat 21 250 zł 18 020 zł 5,25 4,45
jeśli wspólne gospodarstwo + 7 500 zł + 6 360 zł 1,85 1,57
Wnuk 10 000 zł 10 000 zł 2,47 2,47
jeśli wspólne gospodarstwo + 3 375 zł + 3 375 zł 0,83 0,83
Dziadek/ babcia 15 600 zł 11 332 zł 3,85 2,80
jeśli wspólne gospodarstwo + 5 362 zł + 3 895 zł 1,32 0,96

Wysokość zadośćuczynienia za smierć w orzecznictwie sądowym – na podstawie analizy 7.500 wyroków z bazy Komisji Nadzoru Finansowego.

Gierymski_Peasant_coffinPisałem ostatnio o pracach Forum Zadośćuczynień,organu powołanego przez Komisję Nadzoru Finansowego , mającego na celu  przygotowanie podwalin pod jakiś jeszcze bliżej niesprecyzowany system stałych kwot odszkodowań za śmierć osoby bliskiej.

W ramach prac tego zespołu powstał obszerny raport, ktorego elementem była analiza obecnej praktyki orzeczniczej w zakresie ustalenia między innymi kwot zasądzanych przez sądy osobom bliskim zmarłemu w wypadku samochodowym.

Eksperci forum przeanalizowali 7500 spraw, a więc zrobili tytaniczą pracę, której „ostatecznym wynikiem analizy wyroków sądowych jest tabela opracowana dla
poszczególnych kategorii uprawnionych, uwzględniająca dodatkowe okoliczności mające
wpływ na wysokość zadośćuczynienia. Kwoty w tabeli dla poszczególnych kategorii
uprawnionych zostały wyznaczone metodami statystycznymi, na podstawie median oraz
przy założeniu addytywności poszczególnych składowych zadośćuczynienia.
W celu zapewnienia automatycznej waloryzacji poszczególnych kwot, na podstawie
wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok 2016, obliczono
współczynniki zadośćuczynienia.”

 

A oto i jego wyniki:

Uprawniony Dodatkowe okoliczności Wysokość świadczenia / dodatku

baza KNF

Współczynnik zadośćuczynienia

baza KNF

Małżonek 75 000 zł 18,53
Dziecko w wieku poniżej 13 lat 71 750 zł 17,73
w wieku 13 – 17 lat 61 750 zł 15,26
w wieku 18 – 25 lat 50 875 zł 12,57
w wieku powyżej 25 lat 39 125 zł 9,67
jeśli śmierć obojga rodziców + 10 000 zł 2,47
jeśli wspólne gospodarstwo + 8 250 zł 2,04
jeśli jednak + 10 000 zł 2,47
Rodzic Dziecko w wieku poniżej 18 lat 80 000 zł 19,77
jeśli jednak + 20 000 zł 4,94
Dziecko w wieku 18 – 25 lat 65 000 zł 16,06
jeśli jednak + 10 000 zł 2,47
jeśli wspólne gospodarstwo + 10 000 zł 2,47
Dziecko w wieku powyżej 25 lat 55 000 zł 13,59
jeśli jednak + 10 000 zł 2,47
jeśli wspólne gospodarstwo + 2 000 zł 0,49
Rodzeństwo w wieku poniżej 26 lat 23 750 zł 5,87
w wieku co najmniej 26 lat 21 250 zł 5,25
jeśli wspólne gospodarstwo + 7 500 zł 1,85
Wnuk 10 000 zł 2,47
jeśli wspólne gospodarstwo + 3 375 zł 0,83
Dziadek/ babcia 15 600 zł 3,85
jeśli wspólne gospodarstwo + 5 362 zł 1,32

Trochę innymi danymi dysponuje Polska Izba Ubezpieczen, o czym w kolejnym wpisie.